Kitap mı Etkinlik mi? Çocuğun Gelişimi İçin Hangisi Daha Etkili?

Anne babalar bazen “Bugün kitap mı okusak, etkinlik mi yapsak?” diye düşünüyor. Oysa bu ikisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Kitap çocuğun zihnini besler, etkinlik ise öğrendiğini deneyime dönüştürür. Birlikte kullanıldığında ise  öğrenme çok daha kalıcı hale gelir. 

Kitaplar çocukların kelime dağarcığını geliştirir, dikkat süresini destekler, hayal gücünü güçlendirir ve duygular hakkında konuşma fırsatı sunar. Hikâye içinde karşılaşılan olaylar sayesinde çocuk empati kurmayı, sıralama yapmayı ve neden-sonuç ilişkisi düşünmeyi öğrenir.

Etkinlikler ise bedeni ve hareketi sürece dahil eder. Makas kullanmak, yapıştırmak, eşleştirme yapmak, sıralamak, nesne taşımak ya da mini oyunlar oynamak; ince motor beceriler, problem çözme ve pratik düşünmeyi  destekler. Çocuğunuz yalnızca duyarak değil, yaparak öğrenir.

En güzel yol, kitabı etkinliğe dönüştürmektir. 

Örneğin hayvanlarla ilgili bir kitap okuduktan sonra hayvan sesleri oyunu oynanabilir. Renklerle ilgili kitap sonrası evde renk avına çıkılabilir. Spor temalı bir kitap sonrası küçük bir parkur kurulabilir. Mutfak hikâyesi sonrası birlikte meyve tabağı hazırlanabilir. Böylece hikâye yaşamın içine taşınır.  Burada önemli olan büyük hazırlıklar yapmak değildir. Evdeki basit materyaller bile yeterlidir. Bir kutu, birkaç kapak, renkli kağıtlar ya da yastıklar bile etkinliğe dönüşebilir. Çocuğunuz için önemli olan pahalı materyaller değil, birlikte geçirilen nitelikli zamandır.

Bu yüzden “Kitap mı etkinlik mi?” sorusunun en güçlü cevabı şudur: İkisi birlikte. Çünkü çocuk yalnızca dinleyerek değil, yaşayarak öğrenir. Kitapla başlayan keşif, oyunla büyür. Bu noktada Sincap Kitap “Bir Yola Çık Spor” gibi hareket temelli kitaplar, okuma sonrası etkinliklere kolayca uyarlanabilir. Kitaptaki spor içeriklerini küçük oyunlara dönüştürmek, çocukların hem eğlenmesini hem de öğrendiklerini deneyimlemesini sağlar..

Kaynaklar

• National Association for the Education of Young Children (NAEYC). (2020). Developmentally Appropriate Practice. 

• Ginsburg, K. (2007). The Importance of Play in Promoting Healthy Child Development. Pediatrics. 

• Pellegrini, A. D. (2009). The Role of Play in Human Development. Oxford University Press. 

• Weisberg, D. S., et al. (2013). Guided Play: Where Curricular Goals Meet Playful Pedagogy. Mind, Brain, and Education. 

• Hirsh-Pasek, K., & Golinkoff, R. M. (2016). Becoming Brilliant. APA Press.